İsis Osiris Horus

İsis Osiris Horus üçlemesi aşık olunan tanrının yeniden dünyaya gelmesiyle mitolojik benzerleri gibi doğanın yenilenmesi arketipinin hikayeleştirilmedir. Ancak Osiris, Dumuzi ya da Attis gibi kendisi olarak dünyaya dönmez. Yeryüzünde oğlu Horus, yer altında ölüler tanrısı Osiris olarak var olur. İsis’ten doğma yanı yer yüzünde, kendi varlığı ile yer altındadır. Altıncı Engel’ın varlık kurgusu tıpkı bu hikayede olduğu gibi can olarak bir yanda ruh olarak öte yanda oluşun altını çiziyor.

İsis

Aslında bir Mısır tanrıçası olan İsis, İsa’dan sonraki yüzyıllarda Yunan-Roma dünyasına girmiş ve kişiliğinde birçok dişi tanrıları toplayarak bir süre tek tanrıça olarak tapım görmüştür.

Mısır efsanesine göre İsis kral tanrı Osiris’in kız kardeşi ve karısı, güneş tanrı Horus’un anasıdır. Karanlıklar tanrısı Set (Yun. Typhon) Osiris’i öldürünce İsis kocasını aramaya çıkar, bulur ve oğluna öcünü aldırtır ( Osiris). Bu efsane ile Yunan mythos’unda mevsimleri simgeleyen Adonis-Attis, ya da Demeter-Kore efsaneleri arasında benzerlik olduğu gibi, başında ay taşıyan bir inek biçiminde imgelenen İsis’le İo arasında da bir ilişki kurulmuş, böylece zamanla İsis Yunan-Roma pantheon’unda çok önemli bir yer almıştır. Yunanistan’ın İskender’den sonra, Roma’nın da Augustus zamanında Mısır’a açılması, puta taparlığın son demlerinde tek tanrıya ve özellikle tek bir ana ve bereket tanrıçasına mistik bir eğilimin baş göstermesiyle İsis, tıpkı Ana Tanrıça tipini simgeleyen Artemis-Hekate ya da Kybele gibi, toprak, toprak ürünleri, deniz ve yeraltı ülkesine egemen olup yaşamla ölümü elinde tutan, ayrıca büyü yoluyla doğa güçlerini yöneten bir tanrıça oluvermiştir. İsis’e özellikle Anadolu’da tapınıldığı Efes ve Bergama’da adını taşıyan tapınakların kalıntılarından da anlaşılmaktadır.

Sample Content

Azra Erhat, Mitoloji Sözlüğü,

Osiris

Ölülerin tanrısı, Horus’un babası, ölümsüz yaşam için diriliş tanrısı, kural koyucu, koruyucu, ölülerin yargıcı ve ölünün prototipi.

Kızıl saçlı Seth, kardeşi Osiris’i on dört parçaya bölmüş, her bir parçayı Mısır’ın bir yerine saçmıştır. Osiris’in on üç parçası bulunmuş, sadece cinsel organı bulunamamıştır. Osiris’in eşi Isis, kocasını tekrar hayata getirmek için Amon’un gizli adını kullanarak bir büyü yapmıştır. Osiris, bir parçası eksik olmasına rağmen hayata dönmüştür. Bu ilk yeniden doğum, Osiris’i her bahar dirilen bir tanrı olarak kült haline getirmiştir.

“… Mısır’da var olan eski inançlar Osiris’i her bahar yenilenen Tanrı olarak … gösterir. Osiris için yazılan bir ilahide bu efsanedeki motifler de geçmektedir:

‘Sen dirisin, sen kabul edilmişsin, sen gençliğini yenilersin ve sen hakiki ve tamsın; baban Ra uzuvlarını sağlamlaştırır ve yoldaş tanrılar seni alkışlarlar. Tanrıça İsis seninledir ve seni asla terk etmez; düşmanların seni yere seremedi.’”

Erhan Altunay, Paganizm 2, Mezopotomya – Mısır, S. 239.

Horus

Osiris’in oğlu olan Horus, Osiris öteki dünyanın efendisi olduktan sonra, babasının yeryüzündeki görüntüsü haline gelir. Aslında Horus, Osiris’in yeniden dünyaya gelmiş bir şeklidir. Babasının krallığını miras almış ve babasının hükümdarlığında var olan düzeni, adaleti ve zenginliği yeniden kurmuştur. Horus, Osiris’in intikamcısı olarak adlandırılır, çünkü babasının vücuduna yeniden hayat verecek görevleri yerine getirmiştir. Osiris’in oğlu olarak Horus, kaderlerinde bir gün ölecekleri yazılı olan Mısırlılarla, onlara ölümsüzlük bağışlayabilecek Osiris arasında bir aracı gibiydi.

Yeni Ölmüş bir insanın ruhu Horus’un huzuruna çıkar ve yeniden doğuşu ne denli hak ettiğini göstermek İçin, hayatı boyunca yaptığı iyi işleri ona anlatır. Sonra Osiris, o insanın vicdanını temsil eden kalbini alır, büyük bir terazinin bir kefesine yerleştirir; diğer kefeye de yasayı temsil eden bir kuş tüyü koyar. Terazinin dengesi bir jüri tarafından kontrol edilir ve yasa tanrısı ve yasa yapıcı olan Tot sonucu kaydeder.

Donna Rosenberg, Dünya Mitolojisi

Horus’un Gözü

Sağ göz beynin sol yarımküresinin işlevlerini, somut kavramlar, mekanik ve matematik gibi elle tutulabilir olgulara yönelik erkek bakış açısını yansıtırken sol göz duygular, sezgiler, estetik ve soyut kavramlar gibi daha sanatsal, dişil bir bakış açısını yansıtır. Eski Mısır mitolojisine göre, Horus ‘Ay Gözü’ de denilen sol gözünü Seth tarafından gözü çıkarılan babası Osiris’e vermiştir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You cannot copy content of this page