Çobanlık ve Tanrılar

Avcı – toplayıcı toplumdan yerleşik hayata geçen toplumlar iki besin kaynağını yönetmeyi öğrenmişler. Toprağı ve hayvanları…Ancak bu yönetim daha artık ürünü sahiplenme yarışı başlamadan önce doğaya hükmedenler arasında bir çatışma başlatmış görünüyor. Zira yaratılış hikayesindeki ilk iki oğul çitçi Kabil ile çoban Habil arasındaki çekişme Habil’in Kabil tarafından öldürülmesi ile son buluyor. Her ne kadar bu çekişmeye tanrının çoban Habil’in adağını (koyun) kabul edip çiftçi Kabil’inkini (hasat) kabul etmemesi ile başlasa da neticede (tanrının tarafını tuttuğu) çobanın kanı dökülüyor. Üstelik kanı dökülen, tanrısal olan ya da tanrıya yakın duran tek çoban Habil değil.

  • Sümer mitolojisinde Dumuzi ve Lahar,
  • Akad’larda Tammuz (lakabı çoban anlamındaki sipad’dır),
  • Yunan tanrısı Pan çoban tanrılardır.
  • Pan gibi sonradan güneş tanrısı olan Apollo da başta çobanların tanrısıdır.
  • Orpheus’un (Roma’lı adıyla Merkür) koyunları güderken yapılan kabartmaları mevcuttur.
  • Aynı şekilde Hermes de çobandır, sırtında koyun taşıdığına ilişkin kabartması vardır.
  • Yunan ay tanrıçası Selene Endymion isimli bir çobana âşık olmuştur.
  • Öldükten sonra tanrılaştırılan yakışıklı Daphnis sığırtmaçtır. Yine bir çoban kızı Nomia ile yaşadığı dokunaklı bir öyküsü vardır.
  • Yine Hymnos adlı güzel çobanın Artemis’in yoldaşlarından Nikaia adlı bir nympha’ya aşkını ve ardından ölümünü anlatan, bütün doğanın, hatta Artems’in bile bu ölüme ağlaması ile son bulan hikâye iç yakıcıdır.
  • Troyalı çoban Ankhises Aphrodite‟e olan aşkını açıkladığında felç kalmıştır.
  • Çoban Faustulus Roma’nın kuruluşundaki Romulus’la Remus efsanesinde önemli bir rol oynar.
  • Paris çoban karı koca tarafından büyütülür.
  • Anadolu mitolojisindeki Attis çobanlar tarafından büyütülmüştür, kendisi de Kibele’nin bir çobanıdır, elinde çoban asası ile tasvir edilir.
  • Vedalarda ismi geçen Pushan (Sanskritçe Püşan) bir çoban tanrısıdır.
Mircea Eliade, Dinsel İnançlar Tarihi, S. 257.
  • Aryanik kültürde Mitra bir çobandır.
  • Osiris’in elinde çoban değneği taşıdığı bilinmektedir. Bu değnek onun çoban olduğunu göstermektedir.
  • Horus’un isimlerinden biri de “güzel çoban”dır.
  • İsa “iyi çoban” olduğunu söylemiştir.
  • Benzer şekilde Zerdüşt de sığırtmaçtır.
  • Dini metinlerde çobanlık Habil Kabil hikâyesine kadar uzanır. Çoban Habil çitçi Kabil tarafından öldürülür. Habil kelime olarak çoban demektir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You cannot copy content of this page